آیا دوش و چشم‌شوی اضطراری در راه استاندارد جهانی است؟ بررسی پروژه ISO 26848 و آینده ایمنی آزمایشگاه

ISO 26848 چیست و چرا برای آینده دوش و چشم‌شوی اضطراری اهمیت دارد؟ پروژه ISO/NP 26848 با عنوان انگلیسی Laboratory furniture — Emergency safety showers and eyewash units با هدف تدوین چارچوبی بین‌المللی برای الزامات عملکرد، نصب و استفاده از دوش‌های ایمنی و چشم‌شوی اضطراری آزمایشگاهی آغاز شده است. نکته اساسی این است که در زمان نگارش این مقاله (مهر ۱۴۰۵ / اکتبر ۲۰۲۶)، این سند هنوز استاندارد نهایی منتشرشده نیست و در مرحله پیشنهاد پروژه (ISO/NP، مرحله 10.20) قرار دارد.

ISO 26848 در چه مرحله‌ای است؟

بر اساس اطلاعات رسمی پروژه در سامانه استاندارد، ISO/NP 26848 زیر نظر کمیته ISO/TC 48/SC 9 پیگیری می‌شود و مرحله 10.20 آن از ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ ثبت شده است. عنوان و دامنه پیشنهادی سند قابل مشاهده است، اما تا انتشار نسخه نهایی نباید اعداد، ابعاد یا آزمون‌های مشخصی را به عنوان «الزامات قطعی ISO 26848» معرفی کرد.

دامنه پیشنهادی استاندارد جدید چیست؟

طبق شرح دامنه پروژه، موضوع آن حداقل الزامات عملکردی، نصب و استفاده از دوش ایمنی بدن و واحدهای چشم‌شوی اضطراری است. این دامنه همچنین دستورالعمل‌های نصب، بهره‌برداری، نگهداری، آزمون و برچسب‌گذاری تجهیزات را در بر می‌گیرد. دوش‌های بهداشت شخصی، شست‌وشوی لباس و تجهیزات حفاظت فردی و کاربردهای نظافت شخصی خارج از دامنه اعلام‌شده هستند.

چرا این پروژه برای آزمایشگاه‌ها و تولیدکنندگان مهم است؟

دوش و چشم‌شوی اضطراری تجهیزی برای واکنش سریع به تماس ناخواسته بدن یا چشم با مواد آسیب‌زا است. تدوین یک سند بین‌المللی مشترک می‌تواند به شفاف‌ترشدن زبان فنی میان طراحان آزمایشگاه، مسئولان HSE، خریداران و تولیدکنندگان کمک کند. با این حال، نتیجه نهایی، تاریخ انتشار و جزئیات فنی سند هنوز قطعی نیست.

تفاوت ISO 26848 با EN 15154 و ANSI/ISEA Z358.1

ISO/NP 26848 یک پروژه در حال تدوین است؛ در مقابل، خانواده EN 15154 شامل استانداردهای اروپایی مرتبط با انواع دوش و چشم‌شوی اضطراری است. برای نمونه، EN 15154-1:2025 درباره دوش‌های بدن متصل به آب در آزمایشگاه‌ها است و در سال ۲۰۲۶ به صورت استاندارد ملی در برخی کشورها منتشر شده است. استاندارد ANSI/ISEA Z358.1 نیز مرجع جداگانه‌ای در نظام استانداردگذاری آمریکا است. این اسناد را نباید بدون بررسی نسخه، دامنه کاربرد و الزامات محلی، معادل یکدیگر دانست.

برای مقایسه دقیق‌تر اسناد فعلی، مقاله مقایسه استانداردهای دوش و چشم‌شوی اضطراری در سال ۲۰۲۶ را در مجله TOP مطالعه کنید. همچنین در راهنمای جامع دوش و چشم‌شوی اضطراری درباره انتخاب، نصب و آزمون دوره‌ای توضیح داده‌ایم.

تولیدکنندگان و خریداران اکنون چه کاری انجام دهند؟

نسخه و وضعیت انتشار هر استاندارد را از مرجع رسمی بررسی کنند؛ «پیشنهاد استاندارد» با «استاندارد منتشرشده» یکسان نیست.
برای طراحی و خرید، الزامات قانونی محل نصب و استانداردهای معتبر قابل‌اعمال را مبنا قرار دهند.
مشخصات عملکردی، کیفیت ساخت، دسترسی سریع، شرایط تأمین آب و دستورالعمل‌های نگهداری را مستند کنند.
با انتشار پیش‌نویس‌های بعدی ISO 26848، تغییرات را بررسی کنند؛ اما از ادعای تأیید انطباق با نسخه نهاییِ منتشرنشده خودداری کنند.

برای آشنایی با محصولات مرتبط، صفحات دوش اضطراری آزمایشگاهی و چشم‌شوی آزمایشگاهی TOP را ببینید. معرفی محصول به معنی تأیید انطباق با ISO 26848 نیست.

پرسش‌های متداول

آیا ISO 26848 منتشر شده است؟

خیر. طبق اطلاعات پروژه در اکتبر ۲۰۲۶، ISO/NP 26848 در مرحله پیشنهاد و توسعه است و نسخه نهایی منتشرشده‌ای برای استناد به الزامات قطعی آن وجود ندارد.

آیا ISO 26848 جایگزین EN 15154 شده است؟

چنین جایگزینی از اطلاعات رسمی موجود نتیجه نمی‌شود. EN 15154 خانواده‌ای از استانداردهای اروپایی است و ISO 26848 فعلاً پروژه‌ای مستقل در حال تدوین است.

آیا می‌توان ادعا کرد محصولی مطابق ISO 26848 است؟

تا پیش از انتشار سند نهایی و تعیین الزامات قابل‌آزمون، چنین ادعایی نباید به‌صورت گواهی یا انطباق قطعی مطرح شود.

منابع و مراجع

یادداشت تحریریه مجله TOP: این مطلب معرفی و تحلیل وضعیت یک پروژه استانداردسازی است، نه متن رسمی استاندارد یا تأییدیه انطباق محصولات. وضعیت پروژه ممکن است در آینده تغییر کند.